(ANKARA) – Anayasa Mahkemesi, Nüfus Hizmetleri Kanunu’ndaki “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünü Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi. Karşı oy kullanan 5 üye ise düzenlemenin kadın aleyhine cinsiyete dayalı ayrımcılık oluşturduğunu ileri sürdü. Karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Bakalım bundan sonra ne olacak?
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, bir davada 23. maddede “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” fıkrasının Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptali gerektiğine hükmederek AYM’ye başvurdu. Başvuru, kadının kendi adına bir nüfus kütüğüne sahip olmadığı, evlenmesiyle kaydının baba hanesinden erkek eşin hanesine taşındığı belirtilerek yapıldı. Bu durumun kadın ile erkek ve eşler arasındaki eşitlik ilkelerine aykırı olduğu, kadın aleyhine cinsiyete dayalı ayrımcılık oluşturduğu iddia edildi.
AYM, inceleme sonucunda iptal istemini oy çokluğuyla reddetti. Kararda, nüfus kütüğünün idare bünyesinde tutulan teknik bir kayıt sistemi olduğu, kadının kaydının kocasının hanesine taşınmasının hukuki statüsüne veya somut bir menfaatine doğrudan ve belirleyici etkisinin bulunmadığı ifade edildi. Hükmün Anayasa’nın hukuk devleti, eşitlik, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile ailenin korunmasına ilişkin hükümlerine aykırı olmadığı belirtildi.
AYM’nin 5 üyesi ise düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptalinin gerektiğine hükmederek çoğunluk görüşüne katılmadılar. Üyelerden 4’ünün karşı oy gerekçesinde, “nüfus kayıt sisteminin aile bağlarını göstermesinin mümkün olduğu ancak bu yapılırken kadının, erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt unsuruna dönüştürülmesinin hukuk devletinin insan onuru ve eşitliğe dayalı karakteriyle bağdaşmayacağı” ifadeleri yer aldı. Karşı oyda, “İtiraz konusu kural, evlilik birliği içinde aynı hukuki durumda bulunan kadın ve erkek arasında cinsiyete dayalı haklı bir neden içermeyen farklı muamele oluşturmakta, kadının hukuki kişiliğini bağımsız birey olarak değil, erkek eşin hanesine bağlı biçimde konumlandırmakta, eşler arası eşitliğe dayalı anayasal aile anlayışını zedelemekte ve uluslararası insan hakları hukukunda benimsenen kadın-erkek eşitliği standartlarıyla bağdaşmamaktadır” değerlendirmesi de yapıldı. Diğer karşı oy gerekçesinde ise düzenlemenin kadın aleyhine ve Anayasa’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10. ve “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41. maddelerine aykırı olduğu ifade edildi ve iptali gerektiği kaydedildi.
Sokaklardan gelen sesler: “Kocayımın hanesine taşınmak mı? Ne oluyor, ne oluyor?” “Ayırağı mı, bir hak mı?” “Bu kural ne zaman değişecek, kim kuralı muzaffer tutacak?” diye soruluyor. Gözden düşen bakışlar, evlilikte eşitlik sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
Bu kararla birlikte, kadının kendi adına bir nüfus kütüğüne sahip olma hakkı ve eşler arasında eşitlik ilkeleri yeniden tartışılıyor. İnanır mısınız? Resmi gazete yayında, kararın detayları yer alıyor. Diğer taraftan, AYM’nin 5 üyesinin karşı oyları, cinsiyet eşitliği konusunda bir çığlık gibi yankılanıyor.
Kaynak: Orijinal Haber
