Her gün probiyotik kullanmalı mıyız? Uzman yanıtladı
Probiyotik takviyeler market ve eczanelerde yaygın olarak bulunur. Sosyal medyada sıkça önerilen kapsül, toz ve benzeri formlar, bağırsak sağlığından bağışıklık sistemine kadar çeşitli faydalar sunabileceği iddiasıyla tanıtılır. Ancak bağımsız bilimsel incelemeler, bu ürünlerin herkes tarafından günlük olarak kullanılması gerektiği görüşünü desteklememektedir.
Araştırmalar, bağırsak mikrobiyomunda bifidobakteri seviyelerinin obezite riskini düşürdüğünü, lactobacillus seviyelerinin ise kalp krizi riskini artırabileceğini göstermektedir. Tek bir bakteri türünün takviye edilmesiyle beklenen etkiyi elde etmek zor olabilir çünkü mikrobiyom çok karmaşık bir yapıya sahiptir. 2021’de yapılan en büyük soğuk algınlığı çalışması, probiyotik kullananlarla plasebo alanlar arasında hastalık şiddetinde anlamlı fark bulmamıştır. Aynı yıl 618 erken doğan bebeği içeren geniş kapsamlı bir araştırmada da probiyotiklerin belirgin bir yararı görülmemiştir. 2020 meta‑analizinde ise 82 çalışma ve 12.000 katılımcı değerlendirildiğinde fayda kanıtı bulunamamıştır.
2021 Cochrane incelemesi, gebelikte diyabet önlemede probiyotik kullanımının çok az veya hiç fayda sağlamadığını, preeklampsi riskini artırabileceğini rapor etmiştir. Probiyotik kavramı geniş ürün yelpazesi içerdiği için aynı bakteri türleri ve miktarları ürünlerden ürüne değişebilir, bu da standartlaştırmayı zorlaştırır. Uzmanlar, antibiyotik kullanımına bağlı ishalin önlenmesinde probiyotiklerin faydalı olabileceğini, diğer alanlarda ise kanıtların güçlü olmadığını belirtmektedir. Yoğurt, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente gıdaların tüketilmesi, doğal olarak probiyotik faydalarını elde etmek için makul bir alternatiftir. Sağlıklı bireylerin özel bir gerekçe olmadan günlük probiyotik takviyesi kullanmasının sağlık açısından büyük bir avantaj sağlamadığı anlaşılmıştır.
