Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında yaptığı açıklamalarda, Alzheimer hastalığının dünya genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünyada yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka ekleniyor. Bu demans vakalarının %60‑70’inin Alzheimer olduğu ve Türkiye’de yaklaşık 700 bin kişinin Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ettiği ifade edildi. Gömceli, nüfusun yaşlanması nedeniyle Türkiye’de Alzheimer vakalarının 2050 yılına kadar 2‑2,5 katına çıkmasının beklendiğini, 65 yaş üstü nüfus oranının 10 %’den 23 %’e yükseleceğini öne sürdü.
Alzheimer, beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici şekilde hasar görmesi ve ölmesiyle ortaya çıkan bir nörodejeneratif hastalık olarak tanımlandı. Hastalığın erken evrelerinde hafif unutkanlık, geçmişi hatırlamada zorluk, eşyaları yanlış yerlere koyma, kelime bulmada güçlük, yön bulmada sorun ve karar vermede zorluk gibi belirtiler görülebilir. İlerleyen evrelerde bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale gelir. Hastalığın kesin nedeni bilinmezken, beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin birikiminin sinir hücrelerini bozarak hücre ölümü yol açtığı vurgulandı. Yaşın 65’in üzerinde riskin artması, aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol tüketimi, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travmaları ve hava kirliliği risk faktörleri arasında yer alıyor.
Gömceli, Alzheimer riskini azaltmak ve hastalığın ortaya çıkışını geciktirmek için haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipi beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme ve görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi, kafa travmalarından korunma gibi önerileri aktardı. Erken tanı ve tedavinin hastalığın seyrini yavaşlatıp yaşam kalitesini yükseltebileceği vurgulanarak, Alzheimer’ın bireyi, ailesi ve toplumu derinden etkilediği ve farkındalığın artırılması, risk faktörlerinin kontrol altına alınması ile bilimsel gelişmelerin takip edilmesinin mücadelenin önemli adımları olduğu ifade edildi.
